Członkowie naszej fundacji wzięli udział w kilkudniowej wizycie studyjnej w Holandii, której celem było poznanie funkcjonowania tamtejszych gospodarstw opiekuńczych – jednych z najlepiej rozwiniętych w Europie. Holenderski model łączy tradycyjne rolnictwo z wysokiej jakości opieką dzienną, oferując osobom starszym, z niepełnosprawnościami czy zaburzeniami neurologicznymi aktywne, pełne ruchu i natury środowisko. Podczas pobytu odwiedziliśmy trzy różnorodne gospodarstwa, każde o unikalnym charakterze i podejściu do organizowania opieki.
Pierwszym miejscem, które odwiedziliśmy, było Erve Knippert, wyjątkowa opiekuńcza farma położona w Stepelo, w gminie Haaksbergen. Jej historia zaczęła się od obserwacji Marga Broekhuis, opiekunki pracującej wcześniej w tradycyjnym domu pomocy. Dostrzegała ona, że część seniorów – zwłaszcza tych wychowanych na wsi – czuła się nieswojo w zamkniętym, instytucjonalnym środowisku. „Jestem człowiekiem natury, chcę widzieć krowy, chcę czuć się potrzebny” – mówił jeden z podopiecznych. Te słowa zapoczątkowały nową ideę.
W czerwcu 2001 roku Marga uruchomiła dzienną opiekę w prawdziwym gospodarstwie. Erve Knippert to 9-hektarowe gospodarstwo ekologiczne, gdzie hoduje się młode bydło, owce, świnie i liczne zwierzęta gospodarskie i ozdobne. Seniorzy spędzają czas w otoczeniu lasów, pól i łąk, wykonując proste, ale znaczące prace: karmienie zwierząt, porządki na podwórzu, pomoc przy uprawie roślin. To miejsce emanuje spokojem, bliskością natury i prawdziwą wiejskością, która dla wielu odwiedzających ma wartość terapeutyczną.
Kolejnym etapem naszej wizyty była Zorgboerderij de Horst w Mill, specjalizująca się w opiece dziennej nad osobami z demencją, uszkodzeniami mózgu oraz problemami psychicznymi. Jest to gospodarstwo o wysokim standardzie opieki, przyjmujące codziennie około 18 podopiecznych.
De Horst koncentruje się nie na ograniczeniach, lecz na możliwościach każdego człowieka. Uczestnicy zajęć otrzymują jasną strukturę dnia oraz różnorodne bodźce aktywizujące – od prac ogrodniczych i kontaktu ze zwierzętami, przez zajęcia w przestronnej warsztatowni, po spacery po rozległym terenie.
Gospodarstwo dysponuje ogrodem warzywnym, kwiatowym, sadem, tunelem foliowym, a nawet własnym mini-naturarium z oczkiem wodnym i ścieżką edukacyjną. Opieka jest zapewniana przez 9 profesjonalistów oraz aż 35 wolontariuszy, co czyni atmosferę wyjątkowo domową i pełną uważności. Nowoczesny, dostosowany do potrzeb seniorów budynek – z dużą kuchnią, przestrzenią wspólną, salą warsztatową i możliwością spędzania czasu w ogrodzie – podkreśla jakość tego miejsca.
Trzecim odwiedzonym miejscem było Zorgboerderij Hoog-Broek – gospodarstwo, które łączy tradycję rolniczą z opieką nad osobami potrzebującymi wsparcia w codziennym funkcjonowaniu. Podczas wizyty mogliśmy zobaczyć, jak wygląda codzienna organizacja zajęć, jaką rolę pełnią zwierzęta i otoczenie gospodarstwa w terapii oraz jak zespół pracowników i wolontariuszy wspólnie tworzy bezpieczną, naturalną przestrzeń dla swoich podopiecznych. Hoog-Broek potwierdził to, co zauważyliśmy już wcześniej – holenderskie gospodarstwa opiekuńcze działają w oparciu o dużą otwartość, zaufanie, indywidualne podejście oraz aktywne włączanie uczestników w codzienne życie gospodarstwa.
Wizyta studyjna pozwoliła naszym członkom zobaczyć, jak różnorodne mogą być gospodarstwa opiekuńcze i jak ważną rolę pełni kontakt z naturą, ruch i wykonywanie prostych, sensownych czynności. Holenderski model łączy profesjonalną opiekę z autentycznym, wiejskim środowiskiem – i właśnie to sprawia, że tak dobrze odpowiada na potrzeby osób starszych oraz ich rodzin.
Zdobyta wiedza i doświadczenie będą dla nas cenną inspiracją przy rozwijaniu inicjatyw związanych z gospodarstwami opiekuńczymi w Polsce. To kierunek, który może realnie poprawić jakość życia seniorów i osób potrzebujących wsparcia, szczególnie na obszarach wiejskich.
Projekt sfinansowany z Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich PROO na lata 2021-2030
